Taalontwikkeling

Dat kinderen verschrikkelijk veel leren in hun eerste levensjaren weten we allemaal. Op de babygroep blijven we ons verbazen hoe snel het gaat. Een kleine hulpeloze baby komt bij ons en een pratend lopend kind gaat naar de peutergroep!

In de boeken gaat men altijd uit van het gemiddelde, zo ook het Consultatiebureau. Maak je echter geen zorgen als het ‘afwijkt’. Elk kind ontwikkelt zich op zijn/haar eigen manier en tempo. De één focust zich eerst op de motorische ontwikkeling en een ander maakt een vliegende start met de spraak.

Gemakshalve zet ik alle ontwikkelingsfases (taal) op een rijtje. Officiële terminologie laat ik achterwege. Gewoon een verklarend stukje.
0 – 12 maanden:
Het kind gebruikt klanken, brabbelt, lacht en huilt om het een en ander duidelijk te maken. De stembanden zijn ontdekt en worden eens grondig getest! Rond de eerste verjaardag zijn er klanken te herkennen. Dan heb ik het over ‘Ma’ en ‘Pa’. In eerste instantie heeft het NOG niets te maken met de herkenning van de ouders (sorry ;)). Het zijn meer variaties op het uitstoten van klanken. We zien vaak dat ‘papa’ het eerst onder knie is. En wederom een sorry (haha). Ook dit heeft niets te maken met een voorkeur. Het is simpelweg makkelijker uit te ‘spreken’.
Kinderen begrijpen veel meer dan je zou denken. Simpele woorden met een gekoppelde actie als ‘kom’, ‘geef’ en ‘pak’ zijn daar goede voorbeelden van. Inmiddels heeft het kind ook de link gelegd tussen zijn/haar naam en zichzelf.

12 – 24 maanden:
Kleine makkelijke opdrachten kunnen al uitgevoerd worden. ‘Aan tafel’ is zo’n opdracht. Daarnaast gaat het kind zelf ook meer woorden gebruiken omdat de linken zijn gelegd en het snapt dat je zo makkelijker iets duidelijk kan maken. Te denken is aan: ‘nee’, ‘meer’ of ‘die’. Langzamerhand zal het kind 2 woorden gebruiken: ‘mama nou?’, ‘kijk koe’, bv. Vaak zie je begeleidende gebaren. Ook die zijn een belangrijk onderdeel van de taalontwikkeling. Let maar eens op hoeveel gebaren jijzelf gebruikt. Kinderen imiteren dat het een lieve lust is.
Sommige kinderen zingen rond hun 2de verjaardag al liedjes mee! Dit kent als start de laatste woorden van een refrein. Lang leve de rijmstructuur van kinderliedjes.
2 – 4 jaar:
Een vrij grote woordenschat is een feit. De basis van de taalstructuur is gelegd. Een kind zal meer en meer, beter en beter natuurlijk communiceren middels taal.
Heel gewoon is de moeite nog met het uitspreken van medeklinkers. Ook dit zal verdwijnen. Blijf zelf consequent het woord goed uitspreken en verbeter niet te veel. Verbeteren kan een averechts effect hebben.
Rond het 4de levensjaar is het ‘taalkundig repertoire’ compleet (oeps, tóch officiële terminologie). Simpele zinnen worden soepeltjes geformuleerd. Taalbegrip is nu in zoverre ontwikkelt dat het kind echt kan genieten van voorlezen. Het kan zichzelf gaan verliezen in een fantasiewereld. Heerlijk, toch?

Een paar tips om de taalontwikkeling te stimuleren:
* Veel voorlezen.
* Muziek (met gebaren/dans).
* Laat hem/haar taal gebruiken om zich uit te drukken.
* Gebruik gewone woorden i.p.v. verkleinwoorden.
* Onderschat de taalkundige capaciteit van het kind niet! Ze begrijpen echt veel meer dan je denkt!